Ein deutsches Requiem

Twee koren – één Requiem

Florilegium en Amicantus uit Heusden brengen, onder leiding van Alexander Schneider, een bijzondere namiddag vol koormuziek die eeuwen overspant.
Drie werken uit verschillende tijden – van de 17de eeuw tot vandaag – nodigen het publiek uit tot bezinning over vergankelijkheid, troost en menselijke hoop.

De opening gebeurt met de Introitus uit het Requiem van Francesco Cavalli. Deze Venetiaanse meester schreef het werk ter nagedachtenis aan zichzelf.
Twee koren staan tegenover elkaar, spiegelen zich in klank en scheppen een sfeer van verstilling. Hier begint de reflectie over sterven en herinnering.

Arvo Pärts De profundis voor mannenkoor en slagwerk vervolgt dit pad. Met radicaal eenvoudige maar diep indringende middelen vertaalt Pärt de bijbelse klacht in een taal van onze tijd. Klank en stilte, archaïsch en modern tegelijk – een brug tussen verleden en heden.

Het hoogtepunt vormt Johannes Brahms’ Ein Deutsches Requiem in de zelden uitgevoerde versie voor vierhandig piano en pauken. Brahms put uit de traditie van Palestrina, Bach en Schütz, maar smeedt er zijn eigen klanktaal uit. Hij bekleedt het barokke idee van het requiem met een romantisch gewaad en plaatst de troostende boodschap in het centrum. Bewust koos hij Duitse bijbelteksten, maar zonder kerkelijke dogma’s. “Ik had het Duitse ook liever weggelaten en er gewoon de mens voor in de plaats gezet”, zei hij zelf. Zijn requiem is muziek voor mensen – een zaligspreking van de rouwenden.

Toen Johannes Brahms in de jaren 1860 aan zijn Requiem begon, koos hij bewust niet voor de traditionele Latijnse dodenmis, maar stelde zelf teksten samen uit de Lutherse Bijbel. Waar het traditionele requiem de nadruk legt op het zielenheil van de overledene, richt Brahms zich op de levenden: op troost, berusting en hoop. Hij noemde het zelf "een menselijk requiem" (Ein menschliches Requiem).

Brahms schreef het werk in de nasleep van persoonlijke verliezen — zijn moeder en zijn vriend en mentor Robert Schumann waren beiden recent overleden. Die persoonlijke achtergrond klinkt door in de diepe emotionele gelaagdheid van het werk. Het Requiem biedt geen dramatische visioenen van oordeel en verdoemenis, maar een verstilde meditatie over vergankelijkheid en troost, over lijden en hoop.

Hoewel oorspronkelijk geschreven voor groot orkest en koor, is de versie die tijdens dit concert klinkt een bewerking voor koor, piano, pauwken en solisten. Deze kamermuzikale versie brengt de transparantie van Brahms’ rijke harmonieën nog dichter bij het publiek, en legt de nadruk op de expressieve kracht van de stemmen.

Dit concert wordt samen uitgevoerd met het kamerkoor Amicantus koor uit Heusden.

De solisten zijn Felix Rumpf (Bariton) en Emilie De Voght (sopraan). De piano begeleiders zijn Bart Verheyen en Nikolaas Kende. Aan de percussies speelt Pieter Franssen.

Volledige Playlist

Missa Pro Defunctis - Introitus.

De Profundis - Avro Pärt

Brahms - Ein deutsches Requiem Koor: Selig sind, die da Leid tragen.

Brahms - Ein deutsches Requiem Koor: Denn alles Fleisch, es ist wie Gras.

Brahms - Ein deutsches Requiem Bariton en koor: Herr, lehre doch mich.

Brahms - Ein deutsches Requiem Koor: Wie lieblich sind deine Wohnungen.

Brahms - Ein deutsches Requiem Sopraan en koor: Ihr habt nun Traurigkeit.

Brahms - Ein deutsches Requiem Bariton en koor: Denn wir haben hier keine bleibende Statt.

Brahms - Ein deutsches Requiem Koor: „Selig sind die Toten“